Korekta finansowa w dotacjach – jak uniknąć problemów i co robić w przypadku ich nałożenia?
Wprowadzenie
Korzystanie z funduszy unijnych jest szansą na realizację projektów, które w inny sposób mogłyby pozostać poza zasięgiem wielu podmiotów. Jednakże, aby skutecznie wykorzystać dofinansowanie, konieczne jest ścisłe przestrzeganie zasad i procedur określonych w umowie o dofinansowanie, ustawach, rozporządzeniach i wytycznych. W przeciwnym razie istnieje ryzyko nałożenia korekty finansowej, która może znacznie wpłynąć na budżet projektu.
W niniejszym artykule wyjaśniamy, czym jest korekta finansowa, jakie są jej przyczyny oraz jak można się przed nią bronić.
Obowiązki beneficjentów funduszy unijnych
Beneficjenci korzystający z funduszy unijnych muszą przestrzegać szeregu zasad. Wynikają one z umowy o dofinansowanie oraz z przepisów krajowych i unijnych. Wartość tych regulacji zależy od:
Perspektywy finansowej – np. każda perspektywa ma swoje specyficzne wytyczne dotyczące wydatków i ich kwalifikowalności.
Rodzaju funduszu i programu operacyjnego – wymagania mogą się różnić w zależności od rodzaju dofinansowania.
Treści wniosku o dofinansowanie – dodatkowe zobowiązania określone w projekcie mogą wymagać szczególnego podejścia.
Nieprzestrzeganie powyższych zasad może prowadzić do wystąpienia nieprawidłowości, a w konsekwencji – nałożenia korekty finansowej.
Czym jest korekta finansowa?
Korekta finansowa to kwota, o którą pomniejsza się dofinansowanie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Podstawą do jej nakładania jest Rozporządzenie w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo. Dokument ten stanowi swoisty taryfikator, który definiuje rodzaje nieprawidłowości i przypisane im stawki procentowe.
Kluczowe elementy taryfikatora
Rodzaje nieprawidłowości – taryfikator dzieli uchybienia na 23 kategorie.
Prawo krajowe – odniesienia do polskich przepisów prawnych dotyczących zamówień publicznych.
Prawo Unii Europejskiej – odniesienia do unijnych aktów prawnych oraz orzecznictwa TSUE.
Opis nieprawidłowości – szczegółowe objaśnienia z wyszczególnieniem wariantów.
Stawki procentowe – określają wartość korekty, np. 25% oznacza obniżenie dofinansowania o ¼ pierwotnej kwoty.
Korekta finansowa może wynosić od 5% do nawet 100% wydatków objętych nieprawidłowością, co może poważnie zagrozić realizacji projektu.
Jak uniknąć korekty finansowej?
Aby zminimalizować ryzyko nałożenia korekty, warto zastosować się do następujących wskazówek:
Dokładna analiza dokumentacji – przed przystąpieniem do realizacji projektu należy zapoznać się z obowiązującymi wytycznymi i przepisami.
Przestrzeganie procedur zamówień publicznych – wiele korekt wynika z błędów w przeprowadzaniu przetargów.
Szkolenia dla zespołu projektowego – warto zadbać o odpowiednie przeszkolenie osób zaangażowanych w realizację projektu.
Współpraca z ekspertami – doradcy specjalizujący się w funduszach unijnych mogą pomóc w uniknięciu uchybień.
Monitorowanie zmian w przepisach – aktywne śledzenie aktualizacji prawnych pozwala unikać problemów wynikających z nieaktualnych informacji.
Co robić, gdy nałożono korektę finansową?
Jeśli instytucja zarządzająca stwierdzi nieprawidłowość i nałoży korektę finansową, nie oznacza to końca możliwości. Oto kroki, które można podjąć:
1. Złożenie zastrzeżeń
Każda decyzja o nałożeniu korekty zawiera:
Rodzaj nieprawidłowości.
Stawkę procentową.
Tryb składania odwołania.
Odwołanie należy złożyć w określonym terminie, podając argumenty przemawiające za jego zasadnością. Można w nim:
Wnioskować o całkowite zniesienie korekty.
Wnioskować o jej obniżenie, powołując się na konkretne punkty taryfikatora.
2. Zgłoszenie sprawy do Rzecznika Funduszy Europejskich
Jeśli odwołanie nie przyniesie oczekiwanego rezultatu, można zgłosić sprawę do Rzecznika Funduszy Europejskich.
Jak zgłosić sprawę?
Ustal właściwego rzecznika – np. dla projektów regionalnych będzie to rzecznik przypisany do konkretnego województwa.
Przygotuj opis sprawy – przedstaw szczegóły sytuacji i dokumentację potwierdzającą Twoje stanowisko.
Wyślij zgłoszenie – można to zrobić mailowo lub za pomocą formularza na stronie internetowej.
Rzecznik analizuje sytuację i może zaproponować mediację, co często prowadzi do zmniejszenia korekty lub jej zniesienia.
Korekta finansowa – podsumowanie
Korekta finansowa to istotne narzędzie zapewniające zgodność projektów unijnych z wymaganiami prawnymi. Jednakże, jej nałożenie może stanowić duże wyzwanie dla beneficjentów. Kluczowe jest przestrzeganie zasad realizacji projektów i podejmowanie szybkich działań w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.
Pamiętaj, że możesz skorzystać z procedur odwoławczych i wsparcia takich podmiotów jak Rzecznik Funduszy Europejskich. Dzięki temu masz szansę na ochronę swojego projektu i uniknięcie dotkliwych konsekwencji finansowych.